Jejak Kata :

RANGGON PANYAWANGAN

Written By Mang Yus on Selasa, 18 Juli 2017 | 20.13

carpon yus r. ismail

Tribun Jabar, 23-25 Mei 2017

Bada solat subuh di masjid téh henteu terus balik ka imah. Hayoh ngadon ngajanteng ngawaskeun saung ranggon luhureun perumahan. Enya ogé masih poék, katingali belegbeg saung mah. Kamari beurang ningali téh basa ngaliwat tas meuli pulsa di warung Ceu Imih. Masih weweg jeung tambah nyari da puguh tihang awi jeung bilikna dipérnis, enya ogé diadegkeunna 20 taun katukang. Meureun awi jeung kaina anu bobo geus sababaraha kali diayuman. Di hareupna ditulisan: SANGGAR SENI RANGGON PANYAWANGAN. Duka saha anu nambahanana, da baheula mah ngaranna cukup RANGGON PANYAWANGAN.
Disebut ranggon saenyana mah henteu matut, da puguh saung téh kolongna henteu pati jangkung. Ngan lantaran diadegkeunna di lahan luhureun perumahan, jadi ti handap mah asa luhur. Atuh Pa RW jeung Kang Dodo mupakat méré ngaran ka éta saung Ranggon Panyawangan. Puguh atuh lamun geus nyawang pasawahan, pakebonan, pakampungan, solokan tengah sawah, asa jararauh panineungan. Henteu kungsi aya anu protés ku ngaran Ranggon Panyawangan. Barina ogé keur naon ngamasalahkeun anu henteu perlu.
Dua puluh taun katukang basa mimiti diadegkeun, ranggon téh asal ngadeg jeung saayana lain bohong. Harita kuring kakara kelas 3 SMP. Lantaran barudak henteu boga tempat ulin matuh, Kang Dodo anu jadi Ketua Karang Taruna ngumaha lahan luhureun perumahan ka Pa RW. Ari pék ku urut dépéloper dihempékeun asal dipaké keur umum. Der wé diadegkeun ku saréréa. Barudak karang taruna marilu ngakutan awi ti sisi leuweung, awéwéna nyieun konsumsi. Bapa-bapa anu garawé atawa daragang, pasosoré jeung poé minggu mah marantuan. Awi mah ngabadeg di sisi leuweung, rék ngala sakumaha ogé dihempékkeun ku Pa Kuwu.
Henteu kungsi saminggu ranggon téh ngadeg. Poé minggu, bari sakalian kerja-bakti di sabudeureun perumahan, maké numpeng sagala. Unggal gang, aya 13 gang di perumahan téh, ibu-ibuna narumpeng. Pukul sapuluhan, tumpeng aya welasna ngajajar di tengah ranggon. Pa RW pidato, dituluykeun ku Ustad Abu Hasan ngadu’a, der wé balakécrakan. Puguh di jero tumpeng téh sagala aya. Daging hayam, endog, témpé, tahu, kumeli. Tapi ari anu paporit mah angger asin, sambel jeung jéngkol.
**

Aya Ranggon Panyawangan téh keur perumahan kuring mah hiji berkah. Ti saprak Ranggon Panyawangan ngadeg, sakabéh warga perumahan jadi boga tempat pikeun ngumpul. Urang gang kahiji nepi ka gang katiluwelas, jadi alakrab. Barudak sakola, baralik sakola téh ukur saelol ka imahna mah, ukur neundeun tas jeung dahar, tuluyna mah ulin di Ranggon Panyawangan. Sakapeung aya anu henteu dahar-dahar acan, da henteu kungsi lila indungna gogorowokan ngagentraan nitah dahar jeung ganti baju. Sagala kaulinan diayakeun di buruan ranggon da enya lega. Ucing-ucingan, pris-prisan, ngadu kaléci, sapintrong, diulinkeun kumaha raména. Lamun aya indung anu gégéréwékan nyaram arulin di buruan da puguh panas, arulinna téh terus di jero ranggon. Beklen, congklak, dam-daman, catur, atawa lamun manggih kartu garapléh nurutan kolot.
Adan asar barudak bubar da arék ngaji di masjid. Kuruncul barudak rumaja, awéwé lalaki, ngariung sagala diobrolkeun. Tuluyna mah gigitaran bari nyanyi asal ngahaleuang. Lagu anu biasana dihaleuangkeun lamun henteu lagu heubeul anu babari konci gripna, lagu Sunda atawa dangdut. Sakapeung sok aya anu nyanyi lagu-lagu Barat, tapi sok eureun sorangan sabada disurakan da puguh kekecapanna ogé henteu matut, Inggris pérsi Leuweung Tiis téa.
Rumaja anu gigitaran mah terus nyambung siligenti nepi ka peuting. Minangka reureuhna téh kapotong magrib. Aya anu terus ka masjid ngadangu adan magrib téh, aya ogé anu balik heula ngadon dahar. Tapi ku sakitu ogé kolot-kolot téh ngarasa reugreug. Henteu hariwang barudakna kalibet narkoba, pésta oplosan, atawa tawuran. Ongkoh deui Kang Dodo salaku Ketua Karang Taruna, rada leket kana solatna. Enya ogé kitu, barudak awéwé anu milu ngariung di Ranggon Panyawangan jam salapan ogé biasana disarusulan ku adina atawa ku indungna.
Lamun malem minggu, ibu-ibu jeung bapa-bapa karaokéan, tangtu bari ngaliwet. Peuting séjénna aya ogé jadwal cianjuran jeung tembang. Barudak rumaja diajar nyalung sabada aya anu nyumbang calung.
**

Entong ngabayangkeun perumahan Leuweung Tiis Endah siga perumahan di Jakarta atawa Bandung atawa di kota kabupatén. Ieu mah perumahan gagal sisi Leuweung Tiis. Barudak rumaja mah biasana nyarebut LTE, ngarah gaya cenah, singketan tina Leuweung Tiis Endah.
Tadina LTE diadegkeun pikeun pagawé pabrik stik. Tapi saacan LTE anggeus, pabrik stikna bangkrut. Atuh imah di LTE téh karosong. Depeloperna henteu nuluykeun, da moal pipayueun cenah perumahan sisi leuweung mah. Taun 1980 mimiti ngadegna LTE téh, pangeusina bisa diitung ku ramo, cenah sagang téh ukur saurang dua urang. Taun 2000-an mah kaasup gegek, aya tilu ratus imahna anu kaeusi. Puguh harga imahna murah pisan, ukur 4-5 juta. Anu garawé di Bandung atawa Cicaléngka, kapaksa unjam-injeum da harga imah masih murah téa. Ayeuna maké aya anu nawarkeun 30-40 juta. Anu ngeusian waé imah kosong aya nepi ka ayeuna. Imah kosong anu henteu puguh nu bogana da henteu embol-embol, terusna dikontrakeun lima ratus rébu nepi ka sajuta sataunna ku tatanggana.
Lamun hayang ningali masarakat miskin di Indonésia, perumahan LTE bisa jadi contona. Umumna imah témbok batako henteu dipelur, hateup asbés henteu dilalangitan, kitu ti mimiti dieusianana ogé. Umumna kolot-kolot téh garawéna dagang ngampar, ngojég, tukang bas jeung ladénna, séles leuleutikan, gawé di bandar hui atawa di kebon, enya ogé aya saurang dua uang anu jadi guru atawa pns séjénna.
Unggal waktu aya hiji dua imah anu dirarapih, malah diréhab jadi agréng. Umumna imah pns anu gajihna terus naék, imahna ogé maju ka weweg. Anu kaplingna ditambahan jadi dua, malah jadi opat, ogé aya. Bumi Pa Lukman apan opat kapling, jadi siga karaton di antara imah-imah butut sabudeureunana. Imah séjénna aya anu terus diloténgkeun, dijieun garasina, jeung dipager jangkung. Enya ogé henteu karasa sirik atawa nudingna, lamun aya tamu heug tunyu-tanya imah-imah agréng téa jawabanna siga kieu: “Anu éta mah bogana pagawé pajak, anu itu mah pns-na di tempat baseuh, ari anu ieu pajabat di dinas kabupaten.”
**

Ari kuring, ti leuleutik ulin téh ampir unggal poé. Batur ulin jeung saha waé akur. Tapi sanggeus rumaja, sanggeus mindeng idek liher di Ranggon Panyawangan, anu disebut dalit téh jeung Jani, Hasan, Rido, Iwan, Putra. Unggal poé babarengan, dahar sapiring nginum sagelas téh lain babasan.
Enya ogé kitu, kakara yakin ayeuna, horéng sadalit-dalitna jeung sobat geuning henteu bisa neuleuman haté anu pangjerona mah. Nepi ka sakola SMK, Iwan mah di SMUN, hirup téh karasa resepna. Satamat SMK mimiti aya beungbeurat unggal ngariung di Ranggon Panyawangan téh. Gigitaran, ceuceuleuweungan, ngaliwet atawa meuleum sampeu, sakapeung eureun sakedapan. Aya anu dipikirkeun ku uteuk séwang-séwangan. Kuring sorangan masih kapikiran kekecapan Bapa, “Geus lima bulan lulus sakola téh. Nuluykeun sakola mah pimanaeun, néangan gawé atuh kaituh.”
Ngariung téh saukur jeung Rido, Jani, Putra katut Iwan. Hasan mah ti tilu bulan katukang gawé di Bandung. Ustad Abu Hasan ngajujurung ngalamar ka kantor-kantor. “Maneh mah kudu geus macakal. Adi maneh téh aya genep urang deui.  Jung, sugan waé aya milikna. Didu’akeun ku Abu,” saurna.
Kuring anu nganteur unggal isuk indit ka Bandung. Maké motor si kukut, bébék taun tujuh puluhan. Ider-ideran ngurilingan Bandung, unggal isuk nyorétan lowongan kerja dina koran, alhamdulillah aya anu narima jadi satpam. Enya ogé ari tempat gawéna mah henteu cop jeung haté, tempat bilyar apan sok kabéjakeun ogé tempat transaksi anu teu paruguh.
Sabulan ti harita Hasan nélépon, ménta kuring datang deui ka Bandung, ka tempat indekosna. Lantaran sorana aya ku miharep, henteu aya sari heureuy, kuring datang. “Tempat bilyar téh gening leuwih parah ti anu disangka. Di tukangeunana téh horéng kantor judi togel. Gawé téh jadi guligah. Solat waé henteu bisa, da puguh kalah diseungseurikeun ku kabéh babaturan. Leuheung diseungseurikeun, apan unggal rék solat téh dihalang-halang,” ceuk Hasan ngarahuh. Kuring henteu bisa kukumaha. Ras inget ka Ustad Abu Hasan, apan sakitu panatikna. Apan ka anu tahlil atawa muludan ogé nyebutna bid’ah da ngaaya-ayakeun anu euweuh.
Nasib Hasan téh terusna mah jadi rusiah kuring sabatur-batur. Basa katitipan duit ti Hasan pikeun kulawargana, kuring mah mikeunna ogé ka Ustad Abu Hasan bari tungkul. Tuluy ngaléos gagancangan. Teu karasa di juru panon aya anu ngalémbéréh.
Iwan anu terusna indit jauh bari mangtaun-taun cenah henteu balik. Iwan téh saenyana kuliah di Maranatha di Bandung. Tapi duka kumaha dongéngna, ujug-ujug ménta dianteur ka Ciamis. Horéng ka Ciamisna téh ngadon masantrén. Derekdek ngadongéngkeun, cenah geus lila hayang baruntak ka bapana téh. Ti leuleutik bapana anu tutunjuk kudu sakola ka dieu, kursus itu, nepi ka kuliah di Maranatha fakultas Ekonomi.
“Bapa mah anu kapikiranana ngan duit jeung duit. Sagalana kudu jadi duit. Urusan ahérat mah teu ngelemeng saeutik-eutik acan. Bapa teu apaleun beuki gedé mah barudakna ogé henteu sukaeun direjekian cara kitu. Enya, ti mana atuh Bapa bisa ngadegkeun imah agréng siga kitu, acan imah téh apan henteu hiji. Di Jogja tempat adi kuliah, apan meuli imah, itung-itung inpestasi cenah. Di Bandung mah puguh ti uing leutik ogé boga. Acan kebon jeung sawah aya 20 héktarna. Pimanaeun bisa sakitu lamun tina gajih wungkul. Uing téh hayang tobat, hayang ngaleungitkeun rejeki haram anu geus asup kana badan,” ceuk Iwan dua poé sanggeus cicing di pasantrén.
Bapana Iwan téh pejabat di instansi kabupatén anu ngadegkeun imah di opat kapling téa. Basa kuring balik nganteur Iwan, bapana nyarékan laklak dasar, atuh ditambahan kuring ogé dicarékan ku Amih. Lima taun ti harita, sanggeus bapana Iwan pangsiun, tuluyna geringan. Basa kuring kaparengan balik, tuluy ngalongok anjeunna, mani nangis ngadongéngkeun Iwan da cenah embung balik waé. Kuring nyusul ka Ciamis bari mapatahan, kakara Iwan daék ngalongok kulawargana.
Henteu lila sanggeus Iwan masantrén, Rido ogé indit ka Mataram, nuturkeun lanceukna anu geus taunan gawé di ditu. Padahal mah Rido geus gawé di laboratorium di Bandung. Masalahna, basa ngalamar Néng Wiwin, kolotna bet henteu satuju. “Abah daék ngalamar mojang mana waé, asal ulah ka dinya,” saur bapana Rido.
Bapa Rido téh kaasup ustad ogé, solatna biasa di madrasah anu perenahna di tungtung LTE, gang anu katiluwelas. Ari Umina Néng Wiwin, apan ngajar Iqro di masjid. Jadi sacara paham, Umi jeung Abina Néng Wiwin saperti Ustad Abu Hasan anu ngabid’ahkeun tahlil. Ari Ustad Najib, bapana Rido, apan anu osok mingpin tahlil. Enya sok kadangu aya pacogrégan di antara kolot ngeunaan tahlil jeung sajabana téh. Tapi nepi ka kasusna Rido, barudak mah henteu nganggap serieus.
Ari Rido jeung Néng Wiwin, bisa disebut aya haté kadua leutik ti SMP kénéh. Mimiti mah lamun aya Néng Wiwin ka Ranggon Panyawangan, kakara katémbong kurudungna ogé, anu gigitaran bari dangdutan téh sok langsung ngarobah laguna jadi kasidahan. Néng Wiwin saukur imut ngadanguna. Ari Néng Wiwin, ceuk sasaha ogé hésé nimukeun deui mojang anu geulis bawa ngajadi, henteu resep dipulas-polés tapi ku cai wudu ogé meureun leuwih cahayaan,  henteu weléh unggeuk, soméah, dipikaresep ku kolot-budak komo ku bujang sapantaranana mah. Sabada lulus ti pasantrén di Tanjungkerta, Sumedang, Néng Wiwin nuluykeun ka SMK bari ngajar ngaji ngabaturan umina di masjid.
Iwan ogé kungsi pok ka kuring, resep cenah ka Néng Wiwin. Tapi geus kapiheulaan Rido, jadi kajeun ngéléhan. Kuring ogé anu sok diajak Rido lamun hayang panggih jeung Néng Wiwin. Tapi ari geus panggih, lain ngobrol duaan. Ngobrolna téh kudu réaan di Ranggon Panyawangan. Lamun nganteurkeun balik ka bumi Néng Wiwin, leumpangna téh dijarakan dua métér.
Matak basa diulahkeun téh ku kolotna, Rido tuluy pundung. Kuring nganteur nepi ka stasion Bandung, da Rido ka Surabaya heula tumpak karéta api. Sataun ti harita Néng Wiwin dilamar ku ustad ti Garut. Ustad beunghar da cenah aktipis partéy bari jadi anggota DPRD.
Sababaraha bulan ti harita, Jani jeung Putra milu gawé ka Batam, ngadon masang tower. Tapi tuluyna henteu baralik deui, kalah ngadon dagang beuleum hui Cilembu di Batam. Kuring mah gawé di Malang, Jawa Timur, di kebon apel. Kabeneran dunungan téh leket pisan ibadahna. Lamun puasa téh loba karyawan anu diidinan mudik saacan munggah.
**

Diuk di Ranggon Panyawangan bari ngarumbaykeun suku, siga baheula keur rumaja, bari nyawang tingarudatna warna beureum di langit, asa jararauh panineungan. Waktu téh henteu karasa robahna. Keur di Malang mah tilu poé katukang asa henteu sakara-kara, keur di jalan dina karéta api ogé kitu, tapi sabada diuk di Ranggon Panyawangan asa aya anu leungit tina diri.
Ngarénjag téh basa geus carangcang tihang. Ti jalan aya anu ngagentraan. “Asép éta téh?” cenah. Henteu pati jelas pameunteu jeung dedeganana mah, tapi halimpuna mah asa wawuh. Mani ngaranjug barang turun tuluy nyampeurkeun. Néng Wiwin imut mani matak ngalenyap enya ogé masih reyem-reyem.
“Asép geuning tos di dieu?”
“Muhun, kaleresan kénging libur salami Romadon. Néng Wiwin gening tos mudik?”
“Henteu mudik, da tos lami ogé di dieu.”
“Oh, sadayana sareng si Akangna di dieu?”
“Ti kapungkur ogé da atosan. Mung sataun nikah téh. Abdi téh gening saukur ditikah siri, horéng didamelkeun anu katilu.”
“Terasna ka urang mana atuh?”
“Teu acan dugi ka ayeuna ogé,” cenah bari tungkul, terus amitan.
Haté ngalenyap. Anu leungit dina haté téh beuki nambahan. Apan ngan kuring di antara sobat-sobat anu nepi ka umur 35 taun masih ngabujang téh, da puguh dina haté téh saukur aya Néng Wiwin.
**
  

Pamulihan, 17 Mei 2017

AMPLOP

carpon yus r. ismail

 Tribun Jabar, 4-6 April 2017

Lanté semen téh dijeungkalan dua kali. Moal nyalahan, lebah dieu dikuburna amplop téh. Amplop coklat, henteu pati gedé, tapi kandel eusina. Apal semu rengatna dina tumbu tambal seménna, enya ogé geus belasan taun, ampir dua puluh taun, amplop téh dikuburna. Barang pindah ka imah ieu waé, imah rangkay di perumahan bangkrut di pakampungan. Ku sorangan dikuburna ogé. Puguh atuh hariwang lamun mercayakeun ka batur mah. Peuting nambalna ogé. Lanté lebah dinya téh dikali heula rada jero, terus diamparan keusik. Amplop téh dibulen ku pelastik, diawuran deui keusik saméméh disemén téh.
Ceuk pangrasa mah moal nepi ka ku rinyuh.
Rengat leutik lanté ditengetan sakali deui. Lain, lain nengetan rengat lanté saenyana mah. Tapi pikiran téh baluweng. Keur naon amplop téh dikali? Apan maksudna mah, enya ogé diruang di lanté imah, dijieun jimat, dipupusti, dijieun harta anu nyeuseup ingetan, lalampahan, pikiran, rasa, pikeun ngaji diri.
Pahat jeung palu téh diteundeun dina lanté. Sabaraha kali pahat téh kungsi dicecekel pikeun diketrokeun kana lanté semén? Teu kaitung. Enya, henteu kaitung. Puguh atuh, pangabutuh téh siga anu patutur-tutur, antay-antayan taya anggeusna.
“Kang, kumaha atuh ayeuna mah henteu tiasa nyandak heula balanjaan ti warung Imi. Cenah, seueur teuing bayareunna,” ceuk Euis, pamajikan kuring, basa kuring kakara jol ti pagawéan.  
“Keun waé atuh, da enya kuduna ogé urang anu mayar heula. Tah, ari béas mah aya ti Kang Asép,” témbal téh bari mikeun bungkusan jeung amplop.
“Geuning aya artosan?”
“Kasbon heula. Matak nungtut bayar ka warung Imi, karunya.”
Bageur boga pamajikan téh. Henteu ngangluh, komo nyeukseukan, enya ogé sarwa kakurangan. Duka meureun pedah geus pangalaman, welasan taun sarwa walurat. Saukur ngalaporkeun ari aya katugenah siga kitu téh.
“Kang, bis waé hilap, tadi aya télépon ti Pa Ridwan, saurna sobat Akang.”
Éta téh wangkongan sataun ka tukang.
Meungpeung simpé, trék wé lanté semén téh dipahat.
**

Amplop téh diteundeun dina samak. Kandel kénéh basa tadi digulang-gapér. Eusina duit genep ratus rébu rupiah. Moal poho, da ngan kuring-kuringna anu kungsi ngitung duit dina amplop éta. Enya, baheula di toilet kantor. Jumlah anu lumayan ayeuna ogé pikeun kuring mah. Komo deui baheula, dua puluh taun katukang basa gajih pagawé anyar saperti kuring saukur dua ratus lima puluh rébu rupiah.
Taun 1996 mimiti gawé di kantor pajak téh. Sabada lulus ti Institut Ilmu Keuangan hayangna mah ulin heula. Tapi nurutan batur milu tés di Kementrian Keuangan, ari pék ditarima, ditempatkeun di kantor pajak. Siga anu rék resep mimitina mah gawé téh. Enya ogé gajih saukur cukup keur dahar, nyéwa kamar jeung ongkos, tapi apan makan siang disadiakeun kantor, unggal minggu meunang uang jajan, jeung cenah sataun sakali pakanci bari ongkos jeung jajan dibéayaan kantor. Disebut cenah, apan ari pakanci mah kuring acan ngalaman da gawé téh saukur genep bulan. Tapi jadi ngahuleng basa hiji peuting katatamuan Kang Ridwan, senior di kampus anu geus tilu taun gawé di kantor pajak.
“Akang mah tara narima uang jajan mingguan, pakanci ogé tara miluan, malah ayeuna ogé keur mikir kumaha carana nolak makan siang ti kantor,” ceuk Kang Ridwan bari ngocék kopi anu kakara ditinyuh. Malem minggu harita téh, lamun henteu jalan-jalan kaluar nya ngadon ngobrol sapeupeuting di kamar indekos saha waé. Kitu kabiasaan pagawé bujang bari jomlo mah. Tadi sobat anu séjén mah ngabring lalajo film, ari kuring bubuhan sapangaresep jeung Kang Ridwan, nya rék maén catur waé bari ngadangukeun wayang tina radio.
“Naha kunaon, Kang?” pok téh curinghak da puguh ngarasa ahéng jeung henteu nyangka Kang Ridwan bakal ngadongéng kitu.
“Naha teu apal kitu?”  cenah kalah nanya.
Kuring gideug.
“Makan siang, uang jajan, ogé pakanci taunan lamun pangasilan pajak nepi kana target, éta mah lain ti kantor. Tapi inisiatif pingpinan. Cenah maksudna mah ngarah bagian anu garing milu kabaseuhan. Hartina, éta téh apan duka duit ti mana sumberna. Asa hariwang wé, asa henteu ngareunah haté, lamun seug miluan kadagingan ku rejeki henteu puguh.”
“Bagian naon waé, Kang, anu disebut baseuh téh?”
“Nya anu sok diparebutkeun mah bagian PPN, PPH Badan, PPH Orang Pribadi. Di bagian éta mah loba karyawan titipan ti pajabat ieu pajabat itu.”
Kuring sorangan ditempatkeun di bagian Tempat Pelayanan Terpadu, lokét panarima sagala laporan jeung surat wajib pajak. Ongkoh deui apan kuring mah acan narima Nota Dinas Penugasan, hartina acan nyaan ditempatkeun di bagian naon. Kaasup bagian garing cenah TPT mah. Kuring sorangan henteu kungsi mikir bagian garing atawa baseuh. Ngembang kadu waé anu aya ngadangu dongéng Kang Ridwan téh.
Ari kuring, enya ogé ditempatkeun di bagian TPT, tapi siga dibéré jalan keur babaseuhan. Mimitina mah lantaran resep uprak-oprék komputer. Harita mah komputer téh masih basajan. Bisa ngagunakeun program msword jeung excel ogé kaasup hébat. Basa aya programmer ka bagian TPT, ditengetan kumaha carana ngabuka data-base. Horéng aya data anu bisa dibuka kalayan henteu make password.
Hiji poé aya wajib pajak anu minangsaraya tanggal mayar pajak téh dipundurkeun. Paménta anu biasa saenyana mah. Stempel pajak mundur, kitu pagawé séjén mah nyarebutna. Tapi lantaran datana geus asup kana komputer, atuh henteu bisa ditedunan paménta wajib pajak téh. Ku kuring dioprék data dina komputer téh, atuh tanggal mayar pajak téh bisa diatur. Karyawan séjén rareuwaseun. Pingpinan bagian TPT mah nepi ka manggil kuring. Cenah, lamun ti baheula bisa kitu mah meureun imah jeung mobil ogé geus nambahan.
Maksud kuring anu tadina heureuy, sakadar hayang ngabuktikeun bisa henteuna, jadi manjang. Isukna pingpinan ngageroan, di ruangan kerjana geus aya tamu duaan basa kuring datang.
“Yi, cobian panglebetkeun data kana komputer, mung tanggalna hoyong dipundurkeun. Tiasa anggo komputer anu di dieu wae supadas rinéh,” ceuk pingpinan.
Kuring asa-asa saenyana mah. Kuring nyaho, ieu téh pagawéan anu salah, tapi lantaran dititah ku pingpinan, der wé digawéan. Lumayan rada lila ogé da réa data anu kudu diasupkeun. Réngsé téh waktu istirahat. Léos wé ka musola, manggihan Kang Ridwan anu biasana nungguan di teras musola.
Lain kapangaruhan ku Kang Ridwan lamun réngsé solat kuring ngelesed kaluar ti kantor, ngadon dahar di warteg. Balik dahar papaliwat jeung pingpinan, anjeunna ngaharéwos, “Bagéan Ayi mah tos disimpen dina laci.” Rada reuwas mimitina mah. Bagéan naon? Leuwih ngagebeg basa muka laci, aya amplop kandel. Henteu wani muka, laci gancang ditutupkeun deui. Bubar gawé téh pangpandeurina. Amplop téh gancang disakuan, dibuka di toilet kantor. Mingkin ngagebeg réngsé ngitung jumlah duit, genep ratus rébu rupiah. Jumlah anu pohara gedéna, apan gajih kuring ogé ngan dua ratus lima puluh rébu rupiah.
“Salingkuh pajak mah babari. Ari wajib pajak anu gedé, nya gedé ogé salingkuhna. Bisa jutaan, puluhan juta, ratusan juta, malah meureun perusahaan nasional mah bisa milyaran. Padahal carana mah sarua kitu-kitu kénéh,” ceuk Kang Ridwan. Padahal kuring henteu ngadongéngkeun sabaraha gedéna duit dina amplop.
Amplop téh henteu kungsi dibuka deui. Ti harita di kantor téh asa jadi bayeungyang. Pingpinan nyusulan deui, nitah kuring ngasupkeun tanggal mundur. Pagawé séjénna patingharéwos, ménta dipangasupkeun data fiktif. Aya ogé anu terus-terang ménta diajarkeun ngabuka data. “Pokona tiap saya meunang order, di dinya mah kabagéan wé,” ceuk anu ngaharéwos.
Lantaran kuring loba alesan nolak, pingpinan ngambek. Pagawé séjénna mindeng sindir-sampir, majarkeun kuring hawek ngeduk duit saukur keur sorangan wungkul. Ngan kuat sabulan sanggeus kitu mah, kuring mundur ti kantor. Ari pék Kang Ridwan ogé sarua.
**

Kungsi kuring gawé di perusahaan swasta. Pabrik cistik leutik, bagéan masarkeun ka toko-toko. Tangtu waé kulawarga mah, pangpangna Amih jeung Apih, henteu saukur gogodeg jeung manghanjakalkeun. Tapi ogé nyeukseukan nepi ka korédas sigana katugenah dina manahna.
Basa pruk ngahiji jeung Euis, tuluy pindah ka Ciboléd, ngadeukeutan lembur Euis. Jeung kolot Euis téh kaasup sadésa tapi béda kampung. Wawuh jeung Kang Asép, bandar sampeu anu keur ngabaladah ngadegkeun pabrik kiripik sampeu. Asa kabantuan cenah Kang Asép téh da puguh kuring tohtohan pisan ngokolakeun pabrik kiripikna.
Henteu dileuleungit éta ogé, meunang hésé capé ngokolakeun pabrik kiripik téh bisa kabeuli imah anu ayeuna dicicingan. Imah tipe 36 di perumahan bangkrut, dibeulina ogé ngan 12 juta bari dicicil. Atuh imahna saukur bisa dicicingan téh lain bohong. Témbokna angger batako henteu ditaplok, euweuh lalangit, pokona disebut rangkay teh henteu salah.
Tapi sangeus barudak anu opatan sarakola mah pangasilan seuseut-seuat dicukup-cukupkeunana. Kungsi éta ogé Kang Asép nitah kuring nyieun pabrik kiripik sorangan. Tapi dicobaan téh ngagoréng leuleutikan, teu kaharti ari kudu sagala ngécér mah.
**

Pait peuheur jadi pagawé leutik geus karasa. Sakapeung sok ngaliwat karumasa, naha henteu kaduhung bet ngalégég jelema soléh bari nyiksa ka anak pamajikan? Enya ogé pamajikan téh bageur, tapi ningali begung jeung kuleuheuna mah mindeng henteu téga. Barudak kurang dahar kurang paké, bet leuwih-leuwih deui rasa mentegeg téh.
Rasa guligah téh sakapeung aya deui basa maca berita koran. Cenah, aya pagawé pajak, budak kénéh, golonganana handap, tapi rekening bank-na henteu kaitung. Da basa kanyahoan, tuluy dibui, sawaréh duitna téh dipaké sugak-sogok dimonyah-monyah. Apan ongkoh dibui tapi bisa ulin ka Bali, lalajo tenis Wimbledon, jeung kasenangan séjénna. Apan matak kitu ogé duitna henteu kaitung. Ras ka sorangan, henteu mustahil kakayaan téh sakitu lamun baheula sagala daék. Apan sorangan anu ngamimitian bisa ngutak-ngatik data. Naha kuring kaduhung atawa untung?
Ka dieunakeun, anu cenah Orde Revormasi, anu ngorowotan kakayaan nagara téh beuki mahabu. Lain perpajakan waé anu ceuyah. Loba partéy pulitik kalah loba kasempetan pikeun pikeun basilat séwang-séwangan. Dinas ieu dinas itu, pamingpin daérah, cul-cel kaparanggih ngagadabah kakayaan nagara. Rahayat leutik mah saukur dibébénjokeun ku Dana Bantuan Langsung jeung Raskin anu saenyana mah leuwih pantes keur parab hayam.
Kuring mindeng ngayakinkeun sorangan, kuring téh jelema anu untung. Atuh kurang sautak-saeutik mah, jamak da jelema. Apan sakumaha lubak-libukna ogé jelema mah pasti ngarasa kurang.
Kabeneran panggih jeung Kang Ridwan téh. Keur ka Bandung, Kang Asép nitip mangmeulikeun brownies. Ari pék di tempat brownies amprok pisan jeung Kang Ridwan. Ngajengjen sakedapan mah ningali kuring. Tapi terusna mah ngobrol mani uplek. Ka mana cenah, ditéangan mangtaun-taun euweuh raratanana. Diubek dina dunya maya alias internét ogé henteu kapanggih. Sanggeus ngobrol ngalér-ngidul, brasna téh kana usaha. Basa apaleun kuring mah ngokolakeun pabrik kiripik sampeu, kirim cenah sampelna. Apan Kang Ridwan téh pengusaha makanan ringan. Tokona ogé cenah aya kana sapuluhna.
Duka kumaha kuring ujug-ujug sumanget. Ari percaya mah apan ti baheula ogé henteu hamham ka Kang Ridwan mah. Ongkoh deui apan Kang Ridwan ogé wani milih jalan anu tarahal pinuh ku batu koral téh lantaran hayang hirup leuwih mulya. Dua poé ti harita kuring ngahaja nganjang ka Kang Ridwan.
“Emh, nyaan kiripikna mah gurih. Tinggal dimerekan jeung dikemas anu hadé, sigana moal hésé ngajualna,” cenah. “Bungbuna ogé rada dipariasikeun. Sok atuh urang loncingkeun di toko Akang.”
Balik ti Kang Ridwan kapikiran deui ngabongkar amplop téh. Amplop ditimang-timang sabada ditoong eusina. Geus waktuna duit ieu téh dianggeuskeun. Keur modal nyieun kemasan waé kitu, enya ogé kurang tapi ngabantu. Ngumaha ka Kang Asép pasti teu wasa pok. Apan basa ngagoréng sorangan ogé, Kang Asép anu ngamodalan bari acan mayar nepi ka ayeuna.
Dua minggu ti harita Kang Ridwan nelepon. Ka mana cenah anu rék ngobrolkeun louncing téh bet henteu béja henteu carita deui. Kuring saukur ngahéhé da puguh bingung. Isukna Kang Ridwan datang. Ngahuleng salila-lila di hareupeun imah rangkay kuring. Basa geus asup ka jero, ngahuleng deui waé enya ogé kuring meni gepyak ngadongéng.
Terusna mah lila ngobrolkeun ngaran mérek kiripik. “Omat, isuk pagéto kudu ka Bandung, urang nyieun keur kemasanna. Keun Akang anu nguruskeun keur louncing mah. Urang ngondang grup bloger waé, sukuran bari louncing di toko,” cenah saméméh amitan. Tungtungna mah sagala dibéayaan ku Kang Ridwan. Atuh duit dina amplop téh dibagikeun ka barudak yatim jeung fakir. Amplopna mah henteu dipiceun, dipiguraan digantungkeun di tengah imah.
Éta téh sataun katukang. Terusna mah matak hélok, kiripik anu dikemas jeung dimérekan téh jadi sabiwir hiji. Minangka bédana ti kiripik anu Kang Asép téh saukur bungbu anu meunang ngaracik kuring, lada anu dilépel-lépel. Enya ogé harga mah jadi leuwih ti dua kali lipet, pesenan Kang Ridwan téh kalah beuki loba.
Dina sataun téh bisa ngamodal nyieun panggoréngan sorangan, ngaréhab imah, malah meuli mobil sagala. Sok ngahuleng téh ari subuh, sabada solat tobat jeung tahajud. Bari neuteup amplop téh, haté mah sok ngarakacak. Ampir dua puluh taun hirup sangsara sanggeus wani-wani ngajauhan panggoda amplop, céngharna mah henteu sakara-kara ku kabeneran jeung waktu anu henteu nepi ka sataun.
“Enya, hirup mah saukur kaulinan. Matak nalangsa lamun boboléh ku pangirut pangkat atawa serah bongkokan ku panggoda dunya,” gerentes teh bari imut neutup amplop di tengah pigura. **

25 Maret 2017
Diropéa tina pangalaman saenyana.  







HADIAH

carpon yus r. ismail

Mangle 27-3-2017 MUAT no 2624, 13-19 April 2017

Jajantung Tardi ratug tutunggulan basa aya anu nélépon. Anu nélépon téh ujug-ujug nanyakeun ngaran, kungsi henteuna ngirimkeun undian kopi, terusna mah ngawilujengkeun. Cenah, Tardi meunang hadiah utama, mobil pajero sport. Tardi kudu datang ka kantor bari mawa berkas-berkas anu diperlukeun.
“Lamun téa mah nyaan, urang bakal beunghar ngadadak,” ceuk Tardi ka pamajikanana. “Nuhun Gusti, du’a urang téh dikobul.”
“Ari Akang nyaan kungsi ngirimkeun undian kopi?” Pamajikanana kalah nanya.
“Enya, sabulan katukang ngirimna, ngan saamplop da bungkus kopina aya sakitu.”
“Alhamdulillah. Lamun geus rejekina mah geuning henteu pahili, Kang.”
Isukna, Tardi jeung pamajikanana ka kantor perusahaan kopi. Enya waé, sanggeus dokumentasi sagala diakurkeun, Tardi dipasrahan konci mobil dina acara anu meriah. Tangtu waé Tardi henteu bisa mawa mobil ka imah kontrakanana, da puguh henteu bisa nyupiran. Mobil anu hargana opat ratus jutaan téh masih ngajugrug di jero kantor pemasaran perusahaan kopi. Sanggeus mayar sagala téték-bengék jeung ngamplop ka anu ngabarantuan manguruskeun jeung mangjualkeun mobil, Tardi nyakuan buku tabungan anu saldona tilu ratus tilu puluh juta rupiah.
Tangtu waé duit saloba kitu téh impian éndah keur Tardi jeung pamajikanana mah. Geus sapuluh taun maranéhna rumah tangga, budak geus dua urang, tapi hirup téh asa leuwih seuseut. Pangasilan ladén tukang bas tayohna mah hésé dicukupkeunana pikeun hirup sapopoé. Imah ngontrak sajuta rupiah sataun, imah rangkay di perumahan bangkrut di pasisian. Dahar saukur sangu jeung oséng kangkung, atawa jeung goréng tahu, atawa jeung goréng témpé. Ari kituna, jadi laden mah loba reureuhna.
Ari ayeuna, ujug-ujug nyepeng buku tabungan anu saldona Rp 330.000.000,00. Dua poé dua peuting maranéhna neger-neger manéh, ngayakinkeun sorangan, ieu téh impian atawa kanyataan?
“Cik, tempo deui dina lomari, enya henteu urang boga tabungan tilu ratus tilu puluh juta rupiah?” ceuk Tardi ka pamajikanana. Pananya kasapuluh dina poé kahiji téh diturut ku pamajikanana. Enya waé, di handapeun tumpukan baju karuleuheu téh aya buku tabungan anu saldona tilu ratus tilu puluh juta rupiah.
**

Sanggeus maranéhna yakin lain impian, Tardi jeung pamajikanana ngobrol nepi ka subuh, ngarencanakeun meuli ieu meuli itu. Imah jeung paparabotanana anu utama. Tanah atawa sawah di kampung, motor, mawa barudak ka tempat-tempat wisata, pakéan, emas, jeung loba deui. Sanggeus patingharuleng, pamajikanana nanyakeun anu ti tadi henteu kapikiran.
“Kang, ari urang moal sukuran?” ceuk pamajikanana.
“Sukuran? Nyieun sangu konéng atawa sangu wuduk, ngagulé hayam, balado endog, capcay, kurupuk udang, sambel goréng ati, kitu?”
“Enya, siga kitu. Urang ngabagi ka tatangga-tatangga. Nepi ka poho urang ngobrolkeunana, lantara urang mah saumur rumah tangga acan kungsi sukuran siga kitu.”
“Tapi engké tatangga-tatangga nyarahoeun urang meunang hadiah undian utama ratusan juta rupiah. Pasti loba anu datang, nginjeum keur usaha, keur sakola budak, keur sagala macem sigana meungpeung aya kasempetan nginjeum. Boa anu terus-terang ménta ogé aya.”
Pamajikanana ngahuleng. Tatangga-tatanggana mah enya henteu aya anu apal maranéhna meunang hadiah utama undian kopi. Enya acara anu meriah téh cenah diliput ku wartawan koran jeung majalah, tapi henteu disiarkeun langsung ku télévisi. Saha atuh tatanggana anu langganan koran? Paling maca ogé koran bungkus balanjaan.
“Jadi kumaha atuh alusna, nya?” ceuk pamajikanana.
“Alusna mah ulah sukuran, ngarah tatangga euweuh anu nyahoeun. Lamun balanja ogé entong nyurigakeun. Entong balanja pabeubeurang, engké tatangga narempo. Urang balanja peuting waé atawa subuh sakalian.”
Matakna Tardi jeung pamajikanana nyéwa motor ojég dua puluh lima rébu rupiah, biur waé ka kota pukul sapuluh peuting. Maksudna mah rék balanja ka pertokoan anu buku dua puluh opat jam. Jeruk, apel, léngkéng, buah, endog, daging hayam, daging sapi, kuéh-kuéh kaléng, emih instan, minyak kalapa, pakéan keur sakulawarga, sapatu, jeung réa deui. Saenyana Tardi, pamajikanana ogé, masih luak-lieuk hayang itu hayang ieu. Di pertokoan téa apan sagala aya.  Komo apan kakara harita maranéhna balanja henteu diwatesan mayarna.
Pukul 2 subuh balik ti pertokoan téh. Nyimpang heula ka rumah makan anu buka 24 jam. Balikna Tardi tumpak motor bari ngahariring. Pamajikanana sura-seuri bari nangkeup Tardi. Dina lahunanana baju-baju anu cenah modena kungsi dipaké artis, baju-baju kahayangna. Tapi ngan saparapat jam motor métik téh maju pinuh kagumbiraan. Sanggeus méngkol ka jalan simpé, di sisi jalan ujug-ujug lampu-lampu motor harurung, sora ngagerung patémbalan.
“Uddaagg...!” ceuk anu saurang ngomando.
Belesat téh belasan motor ngudag. Tangtu waé Tardi reuwas. Gas langsung diputerkeun ampir mentok. Tapi lain lawan anu imbang jeung geng motor mah. Ngan sababaraha menit motor Tardi geus mépéd ka sisi. Tardi jeung pamajikanana ngajéngjéhé dibabuk ku beubeur. Motor jeung balanjaanana diparebutkeun.
“Kojék, silaing ka dieu!” ceuk pingpinan geng motor.
Saurang rumaja maké jékét kulit gambar tangkorak maju, leungeunna ngageter, beungeutna sepa bakat ku geumpeur.
“Silaing lulus jadi anggota Geng Sadis lamun silaing wani. Pérénan duanana!”
Tardi jeung pamajikanana beuki ngadégdég. Getih ngucur tina irung jeung tarangna. Tardi ngalenyap basa pingpinan geng téh ngalugas samurai. Waja bodas ngaborélak katojo lampu motor anu masih hurung. Sora “srééngng” basa samurai dilugas matak kukurayeun. Tardi jeung pamajikanana peureum bari haté mah jumerit. “Nun Gusti, bantosan kami. Kami rido, ihlas, kaicalan naon waé, asal salametkeun kami,” du’a Tardi jeung pamajikanana.
“Sabet!” ceuk pingpinan geng.
Samurai téh diheumbatkeun, anginna ngahéos. Harita aya anu ngajleng téh, bedogna ngaborélak nyabet samurai anu keur ngaheumbat. Trang! Samurai téh ngacleng. Bet, bet, jekok, jekok, geng motor anu keur ngariung téh patingjuralit. Tuluy kalabur ngabiur bari ngagas motorna séwang-séwangan.
**

Tardi jeung pamajikanana banget ku nganuhunkeun ka Kang Majun. Tukang sayur di pasar téh nganteur Tardi jeung pamajikanana nepi ka imah. Tatu dina tarang, irung, jeung handapeun ceuli gancang diobatan. Basa Kang Majun amitan, Tardi ngeupeulkeun amplop eusi duit sajuta rupiah, duit sésa balanja. Tapi Kang Majun kéképéhan embungeun narima. Basa ditawaran barang balanjaaan keur oleh-oleh bawaeun ka imahna, Kang Majun ogé  gideug.
“Banget ku hatur nuhun, Kang. Gusti parantos nulung kami ngalangkungan Akang,” ceuk Tardi. “Bilih Kang Majun peryogi naon ogé, entoh asa-asa ka dieu waé. Abdi jangji, naon waé kahoyong Akang, upami abdi aya kasanggem nedunanana, abdi moal ngorétkeun.”
Isukna, enya ogé anu tatu masih ngarasa nyeri jeung peurih, Tardi indit ka bank mawa duit lima welas juta rupiah. Tardi jeung pamajikanana aya maksud rék meuli motor. Tapi saacan maranéhna indit ka déler, kuruncul Kang Majun namu.
“Wah, hampura nya Akang namu lain wayah. Akang téh inget naon anu kamari dikedalkeun maranéh duaan, lamun aya kahayang datang waé ka dieu. Puguh Akang téh hayang meuli motor keur dagang sayuran. Lamun aya mah lima welas juta rupiah....”
“Oh, antosan sakedap, Kang.” Tardi gancang ka kamarna, mawa duit anu kakara dibawa ti bank téa.
Tilu poé ti harita Tardi mawa deui duit ka bank. Rada loba, saratus dua puluh juta rupiah, da cenah di kampung sabeulah aya imah arék dijual hargana sakitu. Tapi saacan indit nepungan anu boga imah, kuruncul Kang Majun ménta duit saratus dua puluh juta rupiah keur meuli imah. Henteu dikorétkeun, da kitu jangji Tardi ka dirina, golosor wé dibikeun.
Isukna, kuruncul Kang Majun datang. Rupa-rupa anu dipéntana téh ayeuna mah. Ménta keur meuli roda dagangan, tanah, modal usaha, ternak, bibit pepelakan jeung gemukna, jeung rupa-rupa deui.
“Kang, ampir dua ratus lima puluh juta rupiah anu geus dibikeun ka Kang Majun. Ari urang, salain balanjaan anu ti heula, acan kabagéan nanaon deui,” ceuk pamajikanana.
“Tapi sabaraha ogé anu dipéntana rarasaan téh jadi murah lamun inget kana nyawa urang anu geus disalametkeunana,” témbal Tardi.
Enya waé, isuk-pagétona Kang Majun masih datang ménta itu-ieu. Tungtungna tabungan Tardi téh ledis. Basa Kang Majun amitan anu panungtungan, tatanggana aya anu datang ka Imah Tardi.
“Asa ningali Kang Majun ka dieu,” ceuk tatanggana. “Kabagéan naon ari di dieu?”
“Kabagéan naon maksudna?” Tardi malah malik nanya.
“Sakabéh anu mariskin di kampung urang mah dibéré hadiah ku Kang Majun. Uwa mah geus tilu puluh taun rumah tangga tapi can diparengkeun boga imah. Imah butut itu téh apan ngontrak kénéh. Tah, Uwa mah dipangmeulikeun imah itu tilu puluh juta rupiah. Batur mah aya anu dipangmeulikeun tanah, dimodalan usaha, dipangmayarkeun hutang, dibéayaan sakola budak, ah jeung loba deui.”
Tardi jeung pamajikanana silihpelong. Tuluy duanana ngagoak ceurik, duka nyeungceurikan naon.
***

Pamulihan, 26 Maret 2017



RT 01

carpon yus r. ismail

Galura 6-3-2017 MUAT minggu II Maret 2017

Di perumahan kuring milih ketua RT téh teu weléh harénghéng. Ramé. Maksudna mah tangtu waé néangan pamingpin anu bisa mawa katingtriman jeung kamajuan. Tapi jadina téh malah manghélokeun batur.
“Di komplek uing mah, papada embung jadi ketua RT téh. Milihna ogé dapon waé, atawa warga mah satuju-satuju waé sasaha ogé asal ulah dirina,” ceuk ki sobat.
“Di lembur urang ogé sarua. Malah aya ketua RT anu geus ngajabat tilu puluh taun da warga séjén arembungeun,” ceuk sobat anu séjén. “RT mah patukang-tonggong jeung kuwu, bupati, komo gubernur jeung presiden. Hayang jadi bupati mah kudu sanggup jeung ngorbankeun sagala rupa, jadi RT mah embung ogé dipapaksa.”
“Matakna, RT manéh mah aya ku ahéng, euy....!”
Kuring saukur kéom. Ti baheula da enya kitu koméntar urang luar mah. Tapi kuring sorangan malah hélok téh ku kampung, lembur, perum, komplek, atawa kota séjén. Jadi ketua RT téh paembung-embung. Ceuk paribasana kajeun sakola saukur nepi ka kelas tilu SD, asal bisa maca jeung marap, daékeun jadi ketua RT, nya diparilih jadi RT.
Meureun pedah di perumahan kuring mah loba jalma ngarti. Aya dosen, wartawan, dokter, pengarang, pns, bloger, networker, jeung pagawé widang anyar anu holna tina internet jeung matak kerung anu anyar nyaho. Matak milih ketua RT téh nyaan-nyaan dibadamikeun. Apan kuring ogé kajeun keur rada rarieut, basa dipariksa ka dokter, éh di ruang pariksa téh kalah ngabahas piértéeun. Kitu ogé basa balik jamaah di masjid, di pangumbahan motor, di sakola basa ngajemput budak, komo deui basa ngopi di warung pisgor Nini Kamah.
“RT anu rancingeus bakal bisa ngajaga lingkungan. Pabrik tahu téh moal sangeunahna teuing miceun limbah ka solokan anu matak bau sapanjang gang. RT anu rancingeus bakal bisa ngajaga kaamanan. Moal aya barudak mabok, pungli jeung jugar-jégér ngulampreng. RT anu rancingeus bakal bisa ningkatkeun kamajuan. Anu ngalanggur téh lain dijauhan, komo bari dituding puak-paok mah, tapi dibina pikeun sanggup berkarya nyata,” ceuk dosén Dayat basa keur ngopi pasosoré di garduh ronda. “RT anu rancingeus bakal bisa ningkatkeun kaagamaan, ka dituna méntal spiritual warga. Moal aya anu puak-paok, tupa-tipu, da apan anu kitu mah dosa.”
“Atuh lamun kitu mah, naon tugasna hansip, Pa?” ceuk kuring mairan.
“Tugasna hansip mah angger, ngajaga dreum.”
“Ngajaga dreum?” Kuring kerung. Anu araya di dinya ogé milu marolohok.
“Enya, apan lamun aya anu hajat geuning di jalan hareupeun imahna téh sok aya dreum, tah gigireunana téh apan sok aya hansip ngajaga.”
“Haha... teu ramé ah, ngabodor téh!”
**

Tangtu waé sabulan saacan pamilihan RT 01, nyaéta RT kuring téa, geus ramé diskusi, obrolan, padungdengan, di mana-mana. Masalahna, RT anu ayeuna karasana tegas, ngawasa jeung sologoto teuing. Maksud téh loba anu nyeri haté ku haok kadua gaplok Pa Sersan salaku ketua RT.
“Amang mah moal poho basa si Kode dicabok ku RT. Matak mani hayang geura diganti tah RT gejul téh,” ceuk Mang Amat, tukang baso di hareupeun perumahan.
“Naha kumaha kitu kajadianana, Mang?” ceuk kuring panasaran.
“Eta ogé ari salahna mah salah Si Kode téh. Manéhna ngarinum jeung sobat-sobatna di hareupeun gang. Tapi apan ngaranna ogé budak keur meujeuhna sasangkleng jeung sagala hayang nyobaan. Sakola SMK-na ogé kakara kelas dua.”
“Oh, wajar wé atuh, Mang. Ngarah kapok meureun,” ceuk Jang Usdi, ketua Remason alias Remaja Masjid Onlen.
“Ah, henteu wajar ogé, Jang. Si Kode téh bolon kénéh pisan. Papatahan heula, atawa panggil wé atuh Amang salaku kolotna. Lain ojol-ojol gampleng....”
Kuring saukur nyengir.
Kang Ahdi terus mairan. Pokna téh, “Ari ku sologotona mah heueuh. Apan jikan uing ogé nepi ka ceurik. Cenah, ditunjuk-tunjuk dicarékan lak-lak dasar.”
“Naha ku naon deui kitu, Kang?” Kuring bet panasaran deui waé.
“Enya pedah di solokan tukangeun imah runtah ngabadeg. Kumaha cenah lamun ngijih datang, tangtu gorong-gorong kapengpet, atuh perumahan bakal banjir.”
“Nya wajar waé atuh, Kang, da enya bener,” ceuk Jang Darso, ketua Bodrek alias Bodor Rea Kumis.
“Ah, henteu wajar ogé, Jang. Kuduna mah RT téh tatanya heula, nalungtik heula, saha anu miceun runtah ka solokan téh. Apan terusna mah kanyahoan anu miceun runtah téh urang girang, tapi runtahna terus kabawa ku cai.”
“Atuh kumaha terusna, Kang?” Kuring panasaran.
“Si RT enya ménta dihampura. Tapi apan jikan uing ceurikna enggeus, nyeri haténa henteu kapupus ku sakadar ménta dihampura. Atuh uing, apan salakina, angger boga rasa pikeun ngabales.”
“Is, teu kénging dengdam, Kang.”
“Heueuh lamun ngumbar napsu. Apan kajadianana ogé geus lila. Akang mah saukur hayang milu kompanye pikeun ngaganti RT pikasebeleun siga kitu.”
Dibandungan téh, loba pisan anu henteu satuju, nyeri haté, kasigeung, ku polah RT anu ayeuna. Ditambah deui ku anu nalungtik, cenah, siga anu heueuh RT ayeuna téh tegas jeung wanian. Padahal aya kasempetan mah angger... korupsi. Dana itu proyek ieu pembagian itu pembagian ieu, ukur sawaréh anu dibagikeun.
Atuh padungdengan téh raména ngeunaan ‘RT anu kumaha anu diharepkeun téh?’ Jawaban anu sapuk dipilih ku réaan, anu demokratis cenah. Élmu modéren demokrasi mah, jadi entong nyoba-nyoba henteu satuju ari embung disebut bodo mah. Matak calon RT ogé loba, aya belasna. Keun waé, ngarah loba piliheun.
**

Surak ayeuh-ayeuhan basa Pa Culna kapilih jadi RT téh. Henteu arék kitu kumaha, Pa Culna téh minangka tangtungan anu dipikahayang ku jalma loba. Pinter, heueuh deui da anjeunna mah guru besar, profesor doktor téa. Atuh sabada kapilih téh langsung disusun pengurus anu ngarti dina widangna séwang-séwangan.
“RT urang ayeuna téh urang sebut waé RT Revormasi,” ceuk Pa Culna basa biantara dina sukuran di balé RT.
Mimitina mah enya réa anu neundeun harepan. Sagala pasoalan, rék leutik rék gedé, dipadungdengkeun nepi ka mupakat. Tapi jadina téh ngayayay. Runtah anu kabawa cai di solokan ogé tungtungna numpuk da lila teuing madungdengkeun arék dikumahakeun éta runtah. Atuh basa datang ngijih téh bet ngalaman caah.
Barudak rumaja anu sok ruang-riung bagadang di hareupeun gang kanyahoan patinggalolér mabok oplosan. Pulisi terusna daratang da cenah aya anu nepi ka henteu nyawaan sagala.
“Ceuk panalungtikan pulisi, barudak pésta oplosan téh henteu sakali ayeuna. Naha RT henteu apal kitu kalakuan barudak siga kitu?” ceuk Pa RW. “Da moal mungkin atuh lamun hansip RW atawa pulisi kudu nalingakeun sakabéh tempat mah.”
“Terang mah  tos lami, Pa RW. Tapi ieu masalah téh kedah ditalungtik ati-ati sareng dipadungdengkeun ku sadayana warga. Apan ngarah langkung demokratis téa,” ceuk réngréngan RT anu mangjawabkeun.
Atuh beuki dieu beuki réa anu kuciwa ku RT Revormasi téh. Mimiti cul-cel anu ngajejeléh jeung nganaha-naha. Calon RT anu tiheula éléh mimiti ngung-ngong nyalahkeun warga. Cenah, salah warga ogé naha henteu milih maranéhna.
Kadieunakeun malah kapanggih korupsi di RT ogé leuwih réa. Da puguh RT téh jelema pinter téa, proyék ti nagara beuki réa. Warga mah jarang anu apal. Aya anu apal ogé terusna ngahéphép da kabagéan jatah. Komo deui hansip, DWW alias Dewan Wawakil Warga, apan ayeuna mah baroga motor-mobil séwang-séwangan.
Lila kénéh ogé kana milih RT, rarasaan téh di perumahan kuring mah geus sahéng. Anu masang pamplet jeung ngabagikeun salebaran black-kampanye téa, diskusi, seminar, debat kusir, debat kopi, debat pasar, wah matak ngajelengéng kana ceuli. Atuh banjir angger unggal usum ngijih, kakurangan cai angger usum halodo, pungli jeung korupsi beuki mahabu, bencana alam asa di ditu di dieu, anu miskin beuki katideresa, anu susah beuki payah, anu beunghar anu pinter beuki ngakal.
“Asa mendingan jaman Pa Sersan, nya,” ceuk Jang Usdi.
“Ah, sapanjang sistemna kieu mah, sasaha ogé jadi RT bakal riweuh,” ceuk Jang Darso.
Kuring ukur seuri, seuri maur, seuri nyeri da di jero haté mah kuring téh geus ngabangingik, ceurik kanyenyerian. ***

6 Maret 2017 

PILIHAN

KEMBANG BAKUNG

“Menggigil tapi badannya panas, Bu,” kata Mang Karta menceritakan keadaan anaknya, Siti. “Sejak dua hari yang lalu panasnya, Bu.” “Ke...

 
Copyright © 2013. Dongeng YusR.Ismail. All Rights Reserved. Template by Mastemplate. Web Developed by Jendela Seni